Дугуй

Зуны дугуй (Sommardäck)

Зуны дугуй (sommardäck) нь зуны замын нөхцөлд (sommarväglag) ашиглахад зориулагдсан. Эдгээр нь асфальт болон бетон зам дээр (asfalts- och betongvägar) хамгийн сайн барьцалдалт (grepp) өгөхөөр зохион бүтээгдсэн.

Зуны дугуйн резинэн найрлага (gummiblandning) нь өвлийн дугуйнаас (vinterdäck) хатуу байдаг. Ингэснээр халуун үед “хайлах” мэт зөөлөрч, хэт хурдан элэгдэхээс (slitas ut) сэргийлдэг. Гэхдээ энэ онцлогоос шалтгаалан хүйтэн үед (ойролцоогоор +5°C-ээс доош) дугуй хатуурч (stelnar), улмаар барьцалдалт мууддаг.

Зуны дугуй нь усыг гадагшлуулах бүтэцтэй тул ус гулсалт (vattenplaning) үүсэхээс сэргийлэхэд тусалдаг.

  • Зуны дугуйн хээний зөвшөөрөгдөх хамгийн бага гүн (minsta tillåtna mönsterdjup) нь 1.6 мм
  • Элэгдсэн дугуй (slitna däck) нь жолоодлогын шинж чанарыг (köregenskaper) муутгаж, ус гулсалтын эрсдэлийг (risken för vattenplaning) нэмэгдүүлдэг

“Энэ зурагт ус гулсалт (vattenplaning) үүсэх үйл явцыг харуулж байна. Энэ үед дугуй (däck) доор усны давхарга үүссэний улмаас дугуй замын гадаргуутай (vägbanan) харьцахаа больдог.
Ийм нөхцөл нь тээврийн хэрэгсэл нойтон зам дээр хэт хурдтай явах үед үүсч болдог. Ингэснээр дугуйн ус зайлуулах чадвар буурч, улмаар жолооч тээврийн хэрэгслийн удирдлагыг алдах эрсдэл (tappar kontrollen över fordonet) нэмэгддэг.”

“Ус гулсалт (vattenplaning) нь дугуй (däck) доорх бүх усыг шахан зайлуулж амжилгүй үед үүсдэг. Энэ үед дугуй замын гадаргуутай (vägbanan) харьцахаа больж, автомашин усны дээр “хөвж”, гулсаж байгаа мэт болдог.”

Ус гулсалтын (vattenplaning) хамгийн их эрсдэл нь дараах нөхцөлүүд давхцах үед үүсдэг. Үүнд:

  • Өндөр хурдтай явах
  • Дугуйн хээний гүн бага (litet mönsterdjup) байх
  • Зам дээр их хэмжээний ус байх

Мөн шавар, нойтон цасны гулсалт (moddplaning) гэдэг нь ус гулсалттай ижил үзэгдэл бөгөөд энэ тохиолдолд автомашин усны оронд шавар, нойтон цас (slask) дээр “гулсаж” явдаг.

Нойтон зам дээр нарийн ба өргөн дугуйн ялгаа

🚗 Нарийн дугуй (smala däck)

Нарийн дугуй нь замтай харьцах талбай багатай байдаг тул усыг илүү үр дүнтэй зүсэж, шахан гаргах чадвартай. Үүний үр дүнд:

  • Ус гулсалтын эрсдэл (vattenplaning) багасна
  • Дугуй замын гадаргуутай (vägbanan) илүү сайн харьцаж чадна
  • Барьцалдалт (grepp) болон удирдлага (kontroll) илүү сайн хадгалагдана

🚙 Өргөн дугуй (breda däck)

Өргөн дугуй нь замтай харьцах талбай том байдаг. Нойтон нөхцөлд энэ нь сул тал болж болдог. Учир нь:

  • Дугуй барьцалдалтаа хадгалахын тулд илүү их усыг замаас зайлуулах шаардлагатай
  • Хэрэв усыг үр дүнтэй шахан гаргаж чадахгүй бол
    ус гулсалтын эрсдэл (vattenplaning) нэмэгдэнэ
  • Үүний улмаас тээврийн хэрэгсэл барьц алдаж, удирдахад хүндрэлтэй болно

⚠️ Дүгнэлт

Эдгээр ялгааг ойлгох нь тухайн замын нөхцөлд тохирсон дугуйг сонгох, мөн тээврийн хэрэгслийн аюулгүй байдлыг (säkerhet) сайжруулахад чухал ач холбогдолтой.

🛑 Ус гулсалт эсвэл халтиргаа үүссэн үед

Хэрэв та жолоо барьж байхдаа ус гулсалт (vattenplaning) эсвэл өөр төрлийн халтиргаа (sladd) үүсвэл:

  • Тайван байх
  • Жолооны хүрдийг бага, зөөлөн хөдөлгөөнөөр (små rattrörelser) удирдах хэрэгтэй. Хэрэв та огцом, ихээр эргүүлбэл, дугуй дахин барьц авах үед автомашин гэнэт хүчтэй хариу үйлдэл үзүүлэх эрсдэлтэй байдаг, ялангуяа урд дугуйнууд (framhjulen) барьц авмагц.

Өвлийн дугуй (Vinterdäck)

Өвлийн дугуй (vinterdäck) нь өвлийн замын нөхцөлд (vinterväglag) — тухайлбал хяруу (frost), мөс (is), цас (snö) эсвэл цастай шавар (snömodd) зам дээр — ашиглахад зориулагдсан.

Өвлийн дугуй нь шиптэй (dubbade vinterdäck) болон шипгүй (odubbade vinterdäck), өөрөөр хэлбэл фрикцийн дугуй (friktionsdäck) гэсэн хоёр төрөлтэй.

  • Шиптэй өвлийн дугуй (dubbade vinterdäck) нь цас болон мөсөн дээр маш сайн барьцалдалт (grepp) өгдөг боловч замыг илүү их элэгдүүлдэг.
  • Шипгүй өвлийн дугуй (friktionsdäck) нь цас, цастай шаварт сайн барьц өгдөг ч мөсөн дээр барьц нь арай сул байдаг. Харин замд үзүүлэх элэгдэл нь бага.

👉 Сайн баримжаа:
Агаарын температур +5°C-ээс доош буух үед өвлийн дугуйд шилжих нь тохиромжтой.

Өвлийн дугуйн хээний зөвшөөрөгдөх хамгийн бага гүн (minsta tillåtna mönsterdjup på vinterdäck) нь өвлийн замын нөхцөл (vinterväglag) үйлчилж буй 12-р сарын 1-нээс 3-р сарын 31-ний хооронд 3 мм байна.

Өвлийн дугуй (vinterdäck) нь:

  • “Уулын оргил / цасан ширхэг” тэмдэглэгээтэй
    (alptopp/snöflinga, гурван оргилтой уул ба цасан ширхэгийн тэмдэг), эсвэл
  • Шиптэй (dubbade) байх шаардлагатай.

Шиптэй дугуй (Dubbdäck)

Хэзээ ямар төрлийн дугуй ашиглах вэ?

  • 12-р сарын 1-нээс 3-р сарын 31 хүртэл өвлийн замын нөхцөл (vinterväglag) байгаа тохиолдолд өвлийн дугуй (vinterdäck) заавал ашиглах ёстой. Хэрэв энэ хугацаанд өвлийн замын нөхцөл байхгүй (жишээ нь хуурай, цасгүй зам, эерэг температур) бол өвлийн дугуй заавал биш.
  • Шиптэй дугуй (dubbdäck)-г 10-р сарын 1-нээс 4-р сарын 15 хүртэл ашиглахыг зөвшөөрдөг. Иймээс 4-р сарын 16-наас 9-р сарын 30 хүртэл өвлийн замын нөхцөл байхгүй эсвэл гарах нь хүлээгдээгүй бол шиптэй дугуйтай явах хориотой.

Хэрэв та шиптэй дугуйтай явж байгаа бол дөрвөн дугуй нь бүгд шиптэй байх ёстой.
👉 Онцгой тохиолдол: дугуй цоорсон (punktering) үед яаралтай нөөц дугуй (nödhjul) нь өөр төрлийн дугуй байж болно.

“Tомоохон хотуудын зарим гудамжинд шиптэй дугуйтай (dubbdäck) явуулахыг хориглодог. Учир нь шиптэй дугуй нь замын гадаргуугаас (vägbanan) тоосонцор, бичил хэсгүүдийг (partiklar) ховхолж, эдгээр нь амьсгалахад аюултай.”

Чиргүүлийн дугуй (Däck på släpvagnar)

Хэрэв автомашин шиптэй өвлийн дугуйтай (dubbade vinterdäck) бол өвлийн замын нөхцөл (vinterväglag) үед чиргүүл (släpvagn) мөн адил шиптэй өвлийн дугуйтай байх шаардлагатай.

Харин чиргүүл шиптэй өвлийн дугуйтай бол автомашин шиптэй байх албагүй (байж болно, байхгүй байж ч болно).

⚠️ Анхаарах эрсдэл:
Чиргүүлтэй явах үед хутганы нугаралттай адил халтиргаа (fällknivsverkan) үүсэх хамгийн өндөр эрсдэл нь мөсөн дээр, хамгийн хальтиргаатай үед байдаг. Учир нь шиптэй дугуй нь мөсөн дээр шипгүй дугуйнаас (dubbfria däck) илүү барьцтай тул:

  • Хэрэв автомашин чиргүүлээс илүү сайн тоормосолдог бол
  • Чиргүүл хяналтаас гарах, улмаар аюултай байдал үүсэх эрсдэл нэмэгдэнэ

🛞 Дугуйн чанар:
Чиргүүлийн дугуйг жилд цөөн километр л ашигладаг тул:

  • Хээ нь дуусахаас өмнө дугуй хуучирч, хатаж (torka) болзошгүй
    Иймээс чиргүүлийн дугуйн чанарыг тогтмол шалгаж байх нь чухал.

📌 Тусгай заалт (Швед):
Нийт жин нь 3 500 кг-аас ихгүй (totalvikt) чиргүүлд:

  • M+S тэмдэглэгээтэй дугуй (M+S-märkning) нь
  • 2028 оны 11-р сарын 30 хүртэл, өвлийн жолоодлогод тусгайлан зориулсан бол
    өвлийн дугуй (vinterdäck) гэж тооцогдоно.

👉 Эдгээр дугуй нь “уулын оргил/цасан ширхэг” тэмдэглэгээ (alptopp/snöflinga) заавал байх шаардлагагүй.

Дуйн хээ

“Шинэ дугуй (nya däck) нь ойролцоогоор 8–9 мм хээний гүнтэй (mönsterdjup) байдаг. Харин хээний гүн 3–4 мм орчим болоход дугуйн жолоодлогын шинж чанар (egenskaper) мэдэгдэхүйц мууддаг.”

Анхаарах зүйл: хамгийн сайн барьцалдалттай дугуйг (bästa väggrepp) автомашины ар талд суурилуулж байгаарай. Ингэснээр тоормослох болон эргэх үед халтиргаа (sladd) үүсэх эрсдэлийг бууруулна.

Тоормослох үед жингийн шилжилт (viktförflyttning) урагш явагддаг тул урд дугуйнууд (framdäck) илүү барьцтай болдог. Хэрэв хамгийн сайн дугуйг урд талд суурилуулсан бол тоормослох үед автомашин арын хэсгээрээ эргэж хальтрах эрсдэлтэй.

👉 Иймээс хамгийн сайн дугуйг ард суурилуулж, тогтвортой арын тэнхлэг (stabil bakvagn) бий болгосноор арын хэсэг урд дугуйнуудын араас тогтвортой дагаж, жолоодлого аюулгүй болно.

ЕХ-ны дугуйн шошго – шошгыг хэрхэн ойлгох вэ

(EU:s däckmärkning – så tolkar du etiketten)

Та шинэ дугуй (nya däck) худалдан авах үед доорх зурагтай төстэй шошго (etikett) харах болно. Энэхүү шошго нь таны тээврийн хэрэгсэлд тохирсон дугуйг зөв сонгоход туслах зорилготой бөгөөд дараах гурван чухал үзүүлэлтийг агуулдаг:

  • Түлшний хэмнэлт (bränsleeffektivitet)
  • Нойтон зам дээрх барьц (våtgrepp)
  • Гаднах дуу чимээ (externt buller)

Энд бид шошгоны хэсэг бүр юуг илэрхийлдэг, мөн эдгээр мэдээллийг хэрхэн зөв ашиглах талаар тайлбарлана.

Түлшний хэмнэлт (Bränsleeffektivitet)

Зураг дээрх зүүн багана нь дугуйн эрчим хүчний үр ашиг (energieffektivitet)-ийг A (хамгийн сайн) – E (хамгийн муу) гэсэн үнэлгээгээр харуулдаг.
Түлшний хэмнэлт өндөртэй дугуй нь автомашины түлшний зарцуулалтыг багасгадаг.

Шошгон дээрх энэ дугуй C ангилалтай байгаа нь хамгийн сайн нь биш, гэхдээ хамгийн муу ч биш гэсэн утгатай.

Жишээ:
A ангиллын дугуй ашигласнаар урт хугацаанд түлш хэмнэх боломжтой бөгөөд энэ нь таны хэтэвч болон байгаль орчинд аль алинд нь ашигтай.

Нойтон зам дээрх барьц (Våtgrepp)

Зураг дээрх баруун багана нь дугуйн нойтон зам дээрх гүйцэтгэлийг (vått underlag) A (хамгийн сайн) – E (хамгийн муу) гэсэн үнэлгээгээр харуулна. Энэ үзүүлэлт нь бороотой үед автомашины тоормосны замд (bromssträcka) шууд нөлөөлдөг.

Энэхүү дугуй нь A ангилалтай, өөрөөр хэлбэл нойтон зам дээр маш сайн барьцтай.

Жишээ:
A ангиллын дугуй нь E ангиллын дугуйтай харьцуулахад тоормосны замыг хэдэн метрээр богиносгох боломжтой бөгөөд энэ нь яаралтай нөхцөлд асар их ялгаа гаргана.

Гаднах дуу чимээ (Externt buller)

Шошгоны доод хэсэгт чанга яригчийн дүрс харагдах бөгөөд дугуйн дуу чимээний түвшинг децибелээр (dB) илэрхийлдэг. Дуу чимээг A (хамгийн нам), B, C (хамгийн их) гэсэн гурван түвшинд ангилна.

Энэхүү дугуй нь 70 dB, B ангилалтай тул харьцангуй нам гүм, гэхдээ хамгийн нам нь биш.

Жишээ:
Дуу чимээ багатай дугуй нь орон сууцны бүс зэрэг орчинд төвөг учруулж болзошгүй газруудад байнга явдаг бол онцгой чухал.

Нэмэлт тэмдэглэгээнүүд (Extra symboler)

  • Цасан барьцын тэмдэг — уул ба цасан ширхэг
    (snögreppssymbol / alptopp-snöflinga)
    → Дугуй нь өвлийн нөхцөлд тохиромжтойг илтгэнэ.
  • Мөсөн барьцын тэмдэг — уулын тэмдэг
    (isgreppssymbol)
    → Дугуй нь мөсөн дээр сайн ажилладаг бөгөөд Скандинавын өвлийн замд тохиромжтойг харуулна.

Дугуйн шошго яагаад чухал вэ?

(Varför är däckmärkningen viktig?)

Дугуйн шошгыг (däckmärkningen) ойлгож уншиж чадсанаар та илүү ухаалаг сонголт хийх боломжтой. Жишээлбэл:

  • Хэрэв та нойтон замаар их явдаг бол нойтон замын барьц сайтай (högt våtgrepp) дугуйг нэн тэргүүнд сонгох нь зүйтэй.
  • Хэрэв та хурдны замаар урт зайд (motorväg) тогтмол явдаг бол түлшний хэмнэлттэй, дуу чимээ багатай дугуй нь сайн хөрөнгө оруулалт болно.

Шошгыг уншиж, өөр өөр дугуйнуудыг харьцуулснаар та өөрийн хэрэгцээ болон замын нөхцөлд хамгийн тохирох дугуйг сонгож чадна. Ингэснээр жолоодлого илүү аюулгүй, мөн эдийн засгийн хувьд илүү хэмнэлттэй болно.

Дугуйн агаарын даралт (Lufttryck)

Дугуйн агаарын даралт (lufttryck) нь автомашины гүйцэтгэл болон аюулгүй байдалд маш чухал нөлөөтэй. Зөвлөмж болгосон агаарын даралтыг та автомашины заавар гарын авлагаас (instruktionsbok) олж харж болно. Мөн олон автомашинд дараах газруудад тэмдэглэсэн байдаг:

  • Шатахууны тагны дотор талд
  • Жолоочийн хаалганы арын ирмэг дээр
  • Жолоочийн талын B баганан дээр (B-stolpe)

Дугуйн агаарын даралт зөв байх нь дараах чухал шалтгаануудтай.

1️⃣ Элэгдэл ба жолоодлогын шинж чанар

(Slitage och köregenskaper)

Зөв агаарын даралт нь:

  • Дугуйн элэгдлийг (slitage) багасгана
  • Автомашины жолоодлогын шинж чанарыг (köregenskaper) сайжруулна

2️⃣ Түлшний зарцуулалт

(Bränsleförbrukning)

Хэрэв дугуйн агаарын даралт нь зөвлөсөн хэмжээнээс 30% ба түүнээс ихээр бага байвал:

  • Түлшний зарцуулалт нэмэгдэнэ
  • Дугуй унжиж, сунаж (säckar ihop) эхэлнэ
  • Үүний улмаас дугуйн хажуу хэсэг хурдан элэгдэнэ

3️⃣ Агаарын даралтыг нэмэгдүүлэх

(Ökat lufttryck)

Зааварчилгаанд заасан яг даралт нь хамгийн тохиромжтой боловч:

  • 10–15% хүртэл илүү агаарын даралттай байлгавал
    → дугуй хөнгөн өнхөрч,
    → түлшний зарцуулалт буурах боломжтой

⚠️ Анхаар:
Хэрэв агаарын даралт нь зөвлөснөөс 20%-иас их бол:

  • Дугуйн барьцалдалт (fäste) муудна
  • Хээний дунд хэсэг (slitbanans mitt) хурдан элэгдэнэ

❄️ Хүйтэн ба халуун дугуй

(Kalla vs. varma däck)

Агаарын даралтыг шалгах үед дугуйн температур хэмжилтэд нөлөөлдөг гэдгийг санаарай.

  • Хүйтэн дугуй (kallt däck) — хэсэг хугацаанд явалгүй зогссон
    → Илүү нарийвчлалтай хэмжилт өгнө
  • Халуун дугуй (varmt däck) — удаан явсны дараа
    → Доторх агаар тэлж, даралт их мэт хэмжигдэнэ

👉 Тиймээс агаарын даралтыг дугуй хүйтэн байх үед, жишээлбэл өглөө замд гарахаас өмнө шалгаж, тохируулах нь хамгийн зөв.

“Дугуйн агаарын даралтыг (lufttryck) тогтмол шалгаж байх нь дугуйн ашиглалтын хугацааг уртасгаж, мөн түлшний зарцуулалтыг багасгахад тусалдаг.“

Дугуйн даралт хянах систем

(Däcktrycksövervakning)

TPMS (Tire Pressure Monitoring System), өөрөөр хэлбэл идэвхтэй дугуйн даралт хянах систем (aktiv däcktrycksövervakning) нь дугуйн дотор байрлах мэдрэгчтэй (sensor) систем юм. Энэ мэдрэгч нь дугуйн агаарын даралт болон температурыг хэмжинэ.

Хэрэв аль нэг дугуйн агаарын даралт буурвал, багажны самбар дээр (instrumentpanelen) анхааруулах гэрэл (varningslampa) асна.

👉 TPMS нь дугуйн даралтыг байнга хянахад тусалж, аюулгүй, хэмнэлттэй жолоодлого хийхэд дэмжлэг үзүүлдэг.

“TPMS систем (TPMS systemet) нь аль нэг дугуйн агаарын даралт (däcktryck) автомашины зөвлөсөн даралтаас 20%-иас ихээр буурах үед, эсвэл хамгийн сүүлд даралт 1.5 бар-аас бага болох үед жолоочид анхааруулга өгдөг.“

Нөөц дугуй ба яаралтай дугуй

(Reservhjul och nödhjul)

Зарим тохиолдолд автомашин нөөц дугуйтай (reservhjul) байдаг бөгөөд дугуй цоорох (punktering) үед ашиглах шаардлага гарч болно. Нөөц дугуй нь:

  • Яаралтай дугуй (nödhjul), эсвэл
  • Ердийн (бүрэн хэмжээний) дугуй (vanligt reservhjul)
    байж болно.

Зарим автомашинд нөөц дугуй байдаггүй, харин:

  • Дугуй нөхөх шүршигч (punkteringsspray) байдаг — энэ нь дугуйн дотор цацагдаж цоорлыг түр бөглөдөг
  • Эсвэл “run-flat” дугуй байдаг — эдгээр нь дугуй цоорсон ч бага хурдтайгаар богино зайд явах боломжтой

👉 Энэ нь дугуй солиход аюултай газар цооролт үүссэн үед ихээхэн давуу талтай.

🛞 Ердийн нөөц дугуй

(Vanligt reservhjul)

Ердийн нөөц дугуй нь автомашины ердийн дугуйтай адил хэмжээтэй (fullstort däck) байдаг. Заримдаа бүр яг ижил дугуй байж ч болно.
Хэрэв нөөц дугуй нь бусад дугуйнаас ялгаатай байвал автомашины жолоодлогын шинж чанарт (köregenskaper) нөлөөлж болзошгүй.

🛞 Яаралтай дугуй

(Nödhjul)

Яаралтай дугуй нь:

  • Хөнгөн,
  • Нарийн
    байдгаараа автомашины ердийн дугуйнаас ялгаатай. Ингэснээр жин болон зай хэмнэдэг.

⚠️ Анхаарах:
Яаралтай дугуйтай явах үед:

  • Дугуйн дээр заасан дээд хурднаас (högsta hastighet) хэтрэхгүй явах ёстой.

Буруу дугуйн тохиргоо (Felaktiga hjulinställningar)

Хэрэв та замын хашлага мөргөх (trottoarkant) эсвэл өндөр хурдтайгаар овгор, нүх (gupp eller grop) дээр дайрвал автомашины дугуйн тохиргоо (hjulinställningar) алдагдаж болзошгүй. Үүний улмаас:

  • Автомашин хажуу тийш татах
  • Дугуй жигд бус элэгдэх (slitas snett)

шинж тэмдэг илэрч болно.

Ийм зүйл анзаарвал засварын газарт (verkstad) яаралтай хандаарай. Дугуйн тохиргоог цаг тухайд нь дахин тохируулбал, дугуй жигд бус элэгдэхээс сэргийлж, дугуй солихоос зайлсхийх боломжтой.

Хэрэв дугуй тэнцвэргүй болвол (obalanserat däck) “жолооны хүрд чичрэх” (rattfrossa) үзэгдэл үүсэж, жолооны хүрд доргиж эхэлдэг. Ийм тохиолдолд засварын газар (verkstad) дугуйг дахин тэнцвэржүүлэх (balansera hjulen) боломжтой.

Цахилгаан болон гибрид автомашины дугуй

(Däck till elbilar och hybrider)

⚡ Цахилгаан автомашин илүү хүнд

(Elfordon väger mer)

Цахилгаан автомашинууд (elbilar) нь хүнд батарейтай тул уламжлалт автомашинаас жин ихтэй байдаг. Иймээс эдгээрт зориулсан дугуй нь:

  • Илүү их ачаалал даах чадвартай
  • Цахилгаан, гибрид автомашин болон SUV-д тохирсон
    байхаар тусгайлан зохион бүтээгдсэн байдаг.

🔋 Цахилгаан автомашинд дугуйд илүү шаардлага тавигдана

(Däck för elfordon kräver mer)

Цахилгаан автомашин нь хөдөлгөөнгүй байхаас эхлэн шууд бүрэн мушгих хүч (vridmoment) өгдөг. Иймээс:

  • Хурдан хурдасгал хийх үед
  • Сайн барьцтай дугуй (bra grepp) зайлшгүй шаардлагатай

Тиймээс цахилгаан автомашины дугуй нь:

  • Хатуу бүтэцтэй,
  • Өргөн хээтэй (styva och breda ribbmönster)
    байхаар хийгдсэн бөгөөд замтай илүү сайн барьцалддаг.

🔇 Дуу чимээ багатай дугуй

(Tysta däck)

Цахилгаан автомашины мотор маш чимээгүй ажилладаг. Жолоодлогыг бүр ч нам гүм болгохын тулд олон жолооч:

  • Замын дуу чимээ багатай (minskat vägbuller)
  • Тусгайлан зохион бүтээсэн дугуйг

сонгодог.

👉 Ингэснээр жолоодлого илүү тухтай, чимээгүй болдог.

Дугуйн талаарх баримтууд (Fakta om däck)

  • Нэг тэнхлэг дээрх (axel) хоёр дугуйг зэрэг солихыг хичээгээрэй. Жишээлбэл, урд баруун дугуй нь урд зүүнээсээ илүү сайн байвал огцом тоормослох үед автомашин баруун тийш татах эрсдэлтэй.
  • Дугуй сольсны дараа, хэдэн арван км явсны дараа боолтуудыг дахин чангалж шалгах нь зүйтэй.
  • Өвлийн ба зуны дугуйг (vinterdäck och sommardäck) холихыг хориглоно, зөвхөн дугуй цоорсон үед түр хугацаанд (punktering) солихыг зөвшөөрнө.
  • Шиптэй ба шипгүй өвлийн дугуйг (dubbade och odubbade vinterdäck) холихыг хориглоно.
  • Өндөр хурд нь дугуйг илүү хурдан элэгдүүлдэг.
  • Зөөлөн, жигд жолоодлого (mjukare körsätt) нь дугуйн элэгдлийг багасгана.
  • Дугуйг сэрүүн, хуурай, харанхуй орчинд хадгална.
  • “Ногоон дугуй” (gröna däck) гэдэг нь аюултай HA-тос агуулаагүй дугуйг хэлнэ.

Дугуй үйлдвэрлэл дэх HA-тос

(HA-oljor i däcktillverkning)

HA-тос (högaromatiska oljor) нь өмнө нь дугуйг зөөлөн, уян хатан болгохын тулд өргөн хэрэглэгдэж байсан. Эдгээр тос нь полициклик ароматик нүүрсустөрөгч (PAH) агуулдаг бөгөөд:

  • Байгаль орчинд хортой,
  • Эрүүл мэндэд сөрөг нөлөөтэй байж болзошгүй гэж үзэгддэг.

Үүний утга нь:

🌍 Байгаль орчинд үзүүлэх нөлөө (Miljöpåverkan)

  • PAH нь байгальд маш удаан задралд ордог тул дугуйг буруу хаявал экосистемд сөрөг нөлөө үзүүлж болзошгүй.

🧬 Эрүүл мэндэд үзүүлэх нөлөө (Hälsopåverkan)

  • PAH нь янз бүрийн эрүүл мэндийн асуудал, тэр дундаа хорт хавдартай холбоотой байж болзошгүй.
  • Дугуйнаас үүсэх шууд эрсдэл бага байж болох ч мэдлэгтэй байх нь чухал.

Дахин бүрсэн дугуй

(Regummerade däck)

Дахин бүрсэн дугуй (regummerat däck) гэдэг нь хуучин дугуйн их бие (stomme) дээр шинэ резинэн хээ (slitbana) нэмж бүрсэн дугуй юм.

  • Шинэ дугуйнаас хямд
  • Байгальд ээлтэй, учир нь дугуйн их биеийг дахин ашигладаг

👉 Энэ нь эдийн засгийн болон экологийн хувьд давуу сонголт байж чадна.

Lesson Content
Previous Quiz
Back to Course
Next Quiz